بررسی حسابرسی کامپيوتری، اولين راه حل

چكيده

موضوع حسابرسی کامپیوتری سالهاست که در دنیا مطرح شده و در ايران و سازمان حسابرسی روی اين موضوع کار می شود. در مقاله حاضر، مزايا و معايب مختلف کاربرد کامپیوتر در موسسات حسابرسی بررسی شده و آثار بکارگیری کامپیوتر در بخش حسابرسی و حرفه ای موسسات حسابرسی يا آنچه به اختصار حسابرسی کامپیوتری نامیده میشود و نیز آثار استفاده از کامپیوتر در بخش غیر حرفه ای موسسات حسابرسی يا به تعبیر ديگر کاربرد تکنولوژی اطلاعاتی در درون موسسه حسابرسی مورد توجه قرار گرفته و ارتباط آنها با يکديگر مطالعه شده است . در اين مقاله ، نخست يافته های حاصل از پرسشنامه ای که میان حسابداران رسمی شاغل در موسسات حسابرسی شهرهای تهران و اصفهان توزيع شده است ، برای بررسی موانع استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری در حسابرسی مورد استفاده قرار گرفته است .سپس با روش کتابخانه ای -پیمايشی به بررسی مقاالت موجود در اين زمینه پرداخته شده و راه حل های مناسب برای آن ارائه گرديده است . يافته های اين تحقیق بیان گر آن است که علت اصلی عدم استفاده از نرم افزار های کامپیوتری در حرفه حسابرسی عمدتا ناشی از
١ -ضعف اطالعاتی مديران موسسات حسابرسی
٢ -ضعف قوانین و مقررات مصوبه اداره دارايی و
٣ -عدم وجود استاندارد های مصوب در راستای استفاده از نرم افزار های فوق الذکر در اين حرفه می باشد. با توجه به نیاز های روز افزون به حرفه حسابرسی و با توجه به افزايش حجم کارهای حسابرسی ، حرکت به سمت حسابرسی کامپیوتری اجتناب ناپذير است . اين کار می بايستی با هماهنگی و مشارکت سازمان حسابرسی متولی امور حسابرسی کشور( و سازمان فناوری اطلاعات )متولی سیاست گذاری امور مربوط به فناوری اطالعات کشور صورت گیرد. با اين کار در طراحی و پیاده سازی محصول نرم افزاری حسابرسی ، هم موارد فنی حسابرسی لحاظ می شود و هم مسائل فنی کامپیوتری .
واژههاي کليدي : حسابرسی کامپیوتری ،نرم افزار های حسابرسی ،فوايد حسابرسی کامپیوتری ، ابزار و فنون حسابرسی کامپیوتری، موانع اجرای حسابرسی کامپیوتر

ایمان پدید دانشجوی کارشناسی ارشد کامپیوتر دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند maghaleh11394@gmail.com

امير پدید دانشجوی کارشناسی ارشد حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند

مقدمه:

يکی از اساسی ترين تعريف های حسابرسی کامپیوتری تعريف ويلیامسون ١ است که بنابر آن حسابرسی کامپیوتری فرآيند کاربرد هر نوع سیستم مبتنی بر تکنولوژی اطلاعاتی در راستای کمک به حسابرسان در برنامه ريزی ، اجرا، کنترل ، تکمیل و هدايت فرآيند حسابرسی در راستای کاهش هزينه های عملیات حسابرسی است . البته کاربرد تکنولوژی اطلاعاتی در درون موسسه حسابرسی و استفاده از تکنولوژی ياد شده برای حسابرسی سیستمهای کامپیوتری صاحبکار دو موضوع متمايز از يکديگر است.
نرم افزار هاي کامپيوتري ، ضرورتی براي حرفه حسابرسی

تاریخچه :

شايد بتوان شروع و تاريخچه حسابرسی کامپیوتری را سوء استفاده هايی که در اين زمینه بوجود آمده دانست .در سال ١٩٩١ رسوايی مربوط به شرکت corporation Funding Equity موجب ظهور متخصصین حسابرسی کامپیوتری شد. در سال ١٩٩١ يک گروه کوچک از افراد با مشاغل مشابه کنترل های حسابرسی در سیستم های کامپیوتری که عملیات سازمان هايشان بشکل فزاينده ای فعال می شدند با احساس نیاز به مرکزيت دادن منبع اطلاعات و راهنمايی در اين زمینه به بحث نشستند. در سال ١٩٩٩ همکاری اين گروه با عنوان انجمن حسابرسان سیستمهای الکترونیکی ٢ شکل گرفت .در سال ١٩١٩ انجمن حسابرسان سیستمهای الکترونیکی به انجمن حسابرسان سیستم های اطلاعاتی ٣ تبديل شد تا نیاز منحصر بفرد، گوناگون و فن آوری پیشرفته را در زمینه شکوفايی فن آوری اطالعات ، برآورده کند. انجمن حسابرسان سیستم های اطلاعاتی با برخورداری از ارتباط با متخصصان بیش از ١١١ کشور جهان ، از پیشروترين انجمن های حرفه ای جهان در اين زمینه شمرده می شود. هزینه یابی و علت سنجی
مخارج بايگانی پرونده های حسابرسی هم اکنون تبديل به معضل بسیاری از مؤسسات حسابرسی شده است ، چرا که به رغم نفوذ کامپیوتر در بسیاری از ابعاد و علوم محیط پیرامون ، آخرين حرفه ای که خود را همچنان بیگانه از اين پیشرفت نگه داشته و به شدت در اين خصوص از خود مقاومت نشان می دهد، حرفه حسابرسی است . بخشی از دلایل ريشه ای آن می تواند مرتبط با موارد زير باشد.
الف ) قوانین تجاری و حقوقی ، که فعالان اقتصادی را ملزم به نگهداری دفاتر و مستندات خود حتی تا يک دهه می نمايد تا جايی که اين اشخاص را مجاز نکرده که مدارک قابل اتکا از قبیل اسکن تصاوير و فیلم را در هر محکمه ای جايگزين مستندات اصلی کنند.
ب) عدم استفاده از ظرفیت نیروی جوان و مجهز به دانش فناوری اطلاعات در کنار ساختارهای قدرت و تصمیم گیری حرفه حسابرسی .
پ) خلا موجود در کاربرد فناوری اطلاعات مرتبط با حرفه حسابرسی در نظام آموزشی عالی کشور
ت) گران بودن بهای نرم افزار، پیاده سازی و آموزش ، خدمات پشتیبانی و به طور کلی نداشتن توجیه اقتصادی اين مقوله در شروع کار.
ث) عدم آگاهی مديران ارشد از اين حرفه و به تبع آن مقاومت در خصوص اجرای کامپیوتری فرآيند حسابرسی از جمله هدف های کامپیوتری کردن حسابرسی را، ارتقای کارايی و اثربخشی و کاهش بهای تمام شده مخاطرات حسابرسی ، بهبود زمان پاسخ گويی و کاهش سطح اطلاعات فنی لازم برای انجام کار دانست .اين کار به نحوی است که کارکنان کم سابقه تر، بتوانند وظايفی را که در حال حاضر به وسیله کارکنان ارشد به مراتب گران تر انجام می شود به عهده گیرند.در بیان ديگرمزايای حسابرسی کامپیوتری میتوان گفت که با استفاده از اطلاعات سال قبل در حسابرسی کامپیوتری و انتقال آنها از طريق پرونده ها به جای تهیه دستی ، میتوان مقدار زيادی در وقت صرفه جويی کرد.
کشور های پیشرو در اين زمینه اغلب از نرم افزار هايی در برنامه ريزی ، نظارت و ثبت سوابق امور، برنامه های نرم افزاری عمومی از پیش آماده نظیر نرم افزار های کاربرگهای الکترونیکی و واژه پردازها استفاده می کنند.البته از نرم افزار های کوچکتری همچون نرم افزار های مربوط به چک لیست های مرتبط با قوانین و تدوين برنامه های حسابرسی نیز استفاده می شود ، اما متاسفانه در ايران برای گرايش به اين سو عمل چشم گیری صورت نگرفته است ، به طوری که حتی بسیاری از مديران ارشد شاغل در اين حرفه ، آگاهی ای از وجود حسابرسی کامپیوتری ندارند و هنوز به طور سنتی جهت دست يابی به اهداف خود برنامه ريزی می کنند.اگرچه در اين بین افرادی بودند که مدل های نرم افزاری متفاوتی را بکار برده اند، اما هريک به نوبه خود دارای نقاط ضعف و قوت فراوانی هستند.

برنامه حسابرسی و سيستم هاي کامپيوتري

برنامه حسابرسی سیستم های کامپیوتری بايد به طور مستقیم در جهت هدف های حسابرسی باشد. بنابراين ، برنامه حسابرسی برای رسیدگی به سیستم های کامپیوتری بايد بر پايه هدف های عمومی حسابرسی و ويژگی های کامپیوتر و پردازش کامپیوتری تنظیم شود.
ویژگی هاي حسابرسی در محيط کامپيوتري
ويژگی های محیط کامپیوتری که در زير آمده است در تنظیم برنامه حسابرسی تأثیر دارد:
ـ تکنولوژی پردازش کامپیوتری شامل تکنولوژی سخت افزار، نرم افزار، ارتباطات و غیره.
ـ تکنیک های فنی ايجاد و توسعه سیستم های کاربردی کامپیوتری .
ـ تغییرات مداوم در سیستم های کامپیوتری به علت تغییر نیازهای استفاده کننده و تکنولوژی کامپیوتر.
ـ ثبت اطلاعات فعالیت ها در روی واسطه های (Medium )مغناطیسی مانند نوار (Tape )يا ديسک (Disk) برای پردازش کامپیوتری اطلاعات.

استانداردهاي حسابرسی سيستمهاي اطلاعاتی کامپيوتري

١ -قرارداد حسابرسی
١-١ -مسئولیت ، اختیار و حسابدهی مسئولیت ، اختیار و حسابدهی واحد حسابرسی سیستمهای اطالعاتی کامپیوتری بايد در قرارداد حسابرسی به گونه ای مناسب مستند شود.
٢ –استقلال
١-٢ -استقالل حرفه ای حسابرس سیستمهای اطالعاتی کامپیوتری بايد در همه موارد مربوط به حسابرسی ، استقالل رای داشته باشد و نسبت به واحد مورد رسیدگی نیز مستقل به نظر برسد.
٢-٢ -روابط سازمانی واحد حسابرسی سیستمهای اطالعاتی کامپیوتری بايد تا آن اندازه مستقل از قسمت مورد رسیدگی باشد که بتواند کار حسابرسی را با بیطرفی کامل اجرا کند.
٣ -آيین رفتار حرفه ای و استانداردها
1-٣ -آيین رفتار حرفه ای حسابرس سیستمهای اطالعاتی کامپیوتری بايد ضوابط آيین رفتار حرفه ای انجمن حسابرسان سیستمهای اطالعات کامپیوتری را رعايت کند
٢-٣ -مراقبتهای تخصصی حرفه ای حسابرس سیستمهای اطالعات کامپیوتری بايد در تمام جنبه های کار حسابرسی ، مراقبتهای تخصصی و حرفه ای را به کار برد و استانداردهای حرفه ای حسابرسی را رعايت کند.
4 -صالحیت حرفه ای
١-٤ -مهارت و دانش حسابرس سیستمهای اطالعاتی کامپیوتری بايد دارای صالحیت حرفه ای باشد و مهارت و دانش الزم را برای انجام دادن کار حسابرسی داشته باشد.
٢-٤ -آموزش مستمر حسابرس سیستمهای کامپیوتری بايد به صالحیت فنی خود را با مشارکت مستند در آموزشگاهای حرفه ای حفظ کند.
5 -برنامه ريزی
١-5 -برنامه ريزی حسابرسی
حسابرس سیستمهای اطلاعاتی کامپیوتری بايد کار حسابرسی را به گونه ای برنامه ريزی کند که هدفهای حسابرسی را در برگیرد و در اجرای کار، استانداردهای حرفه ای حسابرسی مورد نیاز آن کار، رعايت شود.
6 -اجرای عملیات حسابرسی
١-6 -سرپرستی و نظارت
کارکنان حسابرسی سیستمهای اطلاعاتی کامپوتری بايد به گونه ای مناسب ، سرپرستی شوند و بر کار آنان چنان نظارت گردد که از” تامین هدفهای حسابرسی و رعايت استانداردهای حرفه ای حسابرسی مربوط ، اطمینان حاصل شود.
2-6-شواهد
حسابرس سیستمهای اطلاعاتی کامپیوتری در طول کار حسابرسی بايد شواهد کافی ، قابل اعتماد، مربوط و مفید را به گونه ای گردآوری کند که هدفهای حسابرسی ، به طور اثر بخشی برآورده شود. يافته های حسابرسی و نتیجه گیری ها بايد براساس تجزيه و تحلیل و تفسیر مناسب اين شواهد باشد.
7 -گزارشگری
1-7 -شکل و محتوای گزارش حسابرس
حسابرس سیستمهای اطلاعاتی کامپیوتری در پايان کار حسابرسی بايد گزارش خود را در شکلی مناسب به استفاده کنندگان مورد نظر، ارائه کند. گزارش حسابرس بايد دامنه ، هدفها، دوره مورد رسیدگی و نوع و حدود کار انجام شده را به روشنی بیان کند. مشخصات سازمان مورد رسیدگی ، استفاده کنندگان مورد نظر و هرگونه محدوديت در توزيع نسخ گزارش بايد در گزارش حسابرس مشخص شود. گزارش حسابرس بايد يافته های حسابرسی ، نتیجه گیری ها و پیشنهادهای اصالحی ارائه شده و همچنین ، هرگونه ايراد يا شرط مربوط به حسابرسی را به روشنی نشان دهد .
8 -اقدامات پیگیرانه
1-8-پیگیری

امكان استفاده از کامپيوتر براي حسابرسی

به دلیل ويژگی های مزبور، برنامه حسابرسی بايد رسیدگی به طراحی ، ايجاد و نگهداشت سیستم های کاربردی کامپیوتری بااهمیت را نیز شامل گردد.پردازش کامپیوتری اطلاعات از دو جنبه بر حسابرسی صورت های مالی تأثیر دارد. يک جنبه اثر آن در مطالعه و ارزيابی کنترل های داخلی است که شامل ارزيابی کنترل های عمومی مرکز خدمات کامپیوتری و کنترل های کاربردی سیستم های کامپیوتری مالی است . مطالعه و ارزيابی کنترل های داخلی در سیستم های کامپیوتری به دو مرحله تقسیم می شود. مراحل مزبور عبارتند از مرحله مقدماتی بررسی و مرحله تکمیل بررسی . حسابرس همواره مرحله مقدماتی بررسی را انجام می دهد. در مواردی که حسابرس قصد داشته باشد که بر کنترل های سیستم های کامپیوتری اتکاء کند مرحله تکمیل بررسی و آزمون های رعايت را برای حصول اطمینان از اجراء کنترل های موردنظر در دوره مورد رسیدگی انجام می دهد. جنبه ديگر اثر پردازش کامپیوتری اطلاعات بر حسابرسی ، در مرحله آزمون محتوای (test Substantive )صورت های مالی است . هدف حسابرس در اين مرحله تأمین شواهد کافی به منظور ارائه نظر درباره صورت های مالی است . آزمون محتوا شامل روش های بررسی تحلیلی و آزمون های تفصیلی است . چند نمونه از آزمون های تفصیلی در رابطه با کاربردهای کامپیوتری در زير آمده است :
١ -آزمون درست و کامل بودن اطالعات در رکوردهای کامپیوتری .
2 -مقايسه عین موجودی ها با صورت موجودی تهیه شده توسط سیستم های کامپیوتری .
٣ -اخذ تائیديه از مراجع خارج از واحد تجاری درباره صحت مانده حساب ها يا ساير اطلاعات فايل ها.
فواید حسابرسی کامپيوتري فوايد کلی استفاده از کامپیوتر در موسسات حسابرسی در يکی از نشريات نیمه رسمی انجمن حسابداران خبره انگلستان و ويلز تحت عنوان استفاده از کامپیوتر در مديريت ، برنامه ريزی ، انجام و تکمیل حسابرسی ها به منظور حذف يا کاهش زمان صرف شده بر روی محاسبات و وظايف اداری ، در راستای ارتقای کیفیت قضاوت حسابرسی و نیل به يکنواختی در کیفیت حسابرسی ذکر شده است که نتیجه گیری آن به شرح ذيل می باشد:
1 -بهبود در کیفیت و قضاوت حسابرسی :اصلی ترين فايده ای که برای موسسات حسابرسی در استفاده از تکنولوژی اطلاعاتی مطرح می شود، ارتقای کیفیت حسابرسی است . ٢ -افزايش کارايی و کاهش بهای تمام شده در کار حسابرسی :در ارزيابی فوايد استفاده از کامپیوتر در حسابرسی ، تاکید بسیاری بر صرفه جويی در زمان و بهای تمام شده کارهای حسابرسی وجود دارد.حسابرسانی که از روش های حسابرسی کامپیوتری استفاده می کنند اغلب دريافته اند که کاهش زمان حسابرسی به آنها اجازه می دهد بدون افزايش بهای تمام شده ، کاهش يا کنترل هزينه های حسابرسی ، کارهای ديگری را به انجام برسانند و يا اينکه توانسته اند بر سود آوری کار حسابرسی خاص بیفزايد.
٣ -بهبود وضعیت رقابتی : شرکا و مديران موسسات بزرگ در مصاحبه های انجام شده بر حفظ وضعیت رقابتی خود با موسسات ديگر تاکید فراوان داشته اند.منظور آنها از اين تاکید، نه تنها حفظ برتری نسبی در مقابل موسسات کوچکتر، بلکه بهبود وضعیت رقابتیشان با ساير موسسات بزرگ است.

مواد و روش ها
گزاره هاي تحقيق

تحقیق حاضر برای دست يافتن به اهداف زير انجام گرفته است :
١ -بررسی موانع استفاده از نرم افزار های کامپیوتری در فرآيند حسابرسی
٢ -بررسی میزان آشنايی حسابداران رسمی ايران با فوايد استفاده از سیستم های کامپیوتری در عملیات حسابرسی روش تحقيق
تحقیق پیش رو از لحاظ هدف و روش مورد استفاده ، پیمايشی -کتابخانه ای می باشد.جهت تدوين متون و ادبیات پژوهش از مطالعات کتابخانه ای استفاده شده است .در بخش میدانی برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه پژوهشگر ساخته ، استفاده شده است .برای آزمون قابلیت اعتماد پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده شده است که آماره اين تحقیق برای کلآزمون برابر با %١٨ ، بیانگر قابلیت اعتماد پرسشنامه است .به منظور حصول اطمینان از اعتبار روايی ( پرسشنامه ،سوال های پرسشنامه با نظر متخصصان و صاحب نظران در چندين مرحله اصالح و نهايی شد.جامعه آماری اين پژوهش حسابداران رسمی شاغل در موسسات حسابرسی با حداقل رده مدير فنی در شهرهای تهران و اصفهان است .حجم جامعه آماری بر اساس فرمول ککران ١٨ نفر انتخاب شد که در نهايت ١١ پرسشنامه دريافت گرديد.
در اين پرسشنامه ها از پاسخ دهنده خواسته شده بود به ٢١ سوال به صورت تستی که پاسخ ها در قالب طیف ١ گزينه ای لیکرت قرار داشت پاسخ دهند.به هر يک از سوالات نمره ای اختصاص و در نهايت بر اساس پاسخ های اخذ شده ، نتیجه گیری صورت گرفته است .همچنین در ابتدای پرسشنامه اطلاعات از قبیل سن ،میزان سابقه کاری و سمت ، از پاسخ دهندگان پرسیده شده است که به عنوان مبنايی برای تجذيه و تحلیل اطلاعات قرار میگیرد. نتايج حاصل از تلخیص اطلاعات پاسخ دهندگان به صورت نمودار های زير طبقه بندی شده است:
گذاره های اصلی مطرح شده در پرسشنامه ناشی از موارد زير می باشد:
١ -تاثیر هزينه های حسابرسی بر استفاده از کامپیوتر در حسابرسی
٢ -تاثیر زمان جمع آوری ، طبقه بندی ، تلخیص و گزارش گیری بر استفاده از کامپیوتر درحسابرسی
3 -تاثیر دقت و صحت کار های انجام شده بر استفاده از کامپیوتر در حسابرسی
4 -تاثیر قوانین و مقررات اداره دارايی بر استفاده از کامپیوتر در حسابرسی
5 -تاثیر استاندارد های مصوب بر استفاده از کامپیوتر در حسابرسی
6 -تاثیر آشنايی سطوح مديريت با کامپیوتر بر استفاده از کامپیوتر در حسابرسی
7 -تاثیر نیاز و تقاضای نرم افزار های حسابرسی بر استفاده از کامپیوتر در حسابرسی
جهت ارزيابی هر يک از گذاره های مشخص شده در باال، ٣ سوال در پرسشنامه مطرح شد.
پس از دريافت پرسشنامه های تکمیل شده نرمال بودن داده ها برسی و اقدام به تلخیص داده ها صورت گرفت که اطلاعات آن در جدول زير قابل مشاهده می باشد:
یافته هاي پژوهش
با توجه به جواب های اخذ شده از پرسشنامه ها و تجزيه و تحلیل موارد مشخص شده ، تاثیر هر يک از عوامل فوق بر عدم اجرای حسابرسی کامپیوتری نمايان گر شده است.
جواب مشخص شده در جدول ….. باال بیانگر میزان تاثیر هر يک از عوامل فوق بر استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری در فرآيند حسابرسی می باشد.حداکثر نمره تخصیص داده شده بر اساس طیف لیکرت ، 5 و حداقل آن 0 می باشد.هر گزاره ای که نمره باالتری اخذ کرده باشد،تاثیر بیشتری بر عدم اجرای حسابرسی کامپیوتری دارد.
از 7 عامل مشخص شده به عنوان موانع اجرای حسابرسی کامپیوتری ، آموزش سطوح مديريت با بیشترين میانگین نمرات ، و تاثیر حسابرسی کامپیوتری بر دقت و صحت اطالعات با کمترين میانگین نمرات مشخص شده است . مطالعات کتابخانه اي
حسابرسی کامپيوتري و اهداف آن
با توجه به اينکه در مواردی صاحبکاران حسابرسی برای پردازش کلیه و يا قسمتی از اطلاعات مالی خود از کامپیوترها استفاده می کنند، استفاده از کامپیوتر و برخورداری از دانش کامپیوتری کافی برای حسابرسان ضرورت بیشتری يافته و لذا بايد به اثرات آن بر حرفه حسابرسی توجه داشت .
هدف کلی از حسابرسی سیستمهای کامپیوتری مورد استفاده در پردازش اطلاعات مالی ،اظهار نظر نسبت به صورتهای مالی تهیه شده بر مبنای اطلاعات پردازش شده توسط کامپیوتر است و از اين لحاظ هدف رسیدگی به سیستم های دستی مالی يکسان بوده ولی نحوه حسابرسی و رسیدگی های مربوط به آن شامل مواردی متفاوت است .اهمیت اين موضوع به حدی است که اگر حسابرسان در آينده نتوانند دانش مورد نیاز در رابطه با حسابرسی سیستمهای کامپیوتری مالی را فراگیرند به مرور از حرفه خارج خواهند شد.
اگر موسسه ای تصمیم بگیرد روش انجام حسابرسی خود را به حسابرسی کامپیوتری تبديل نمايد معمولا بايد اقدامات لازم را جهت خريداری مقداری تجهیزات کامپیوتری به نحوی که تجهیزات خريداری شده برای مقاصد پشتیبان و کاربردهای احتمالی در حسابرسی قابل استفاده باشد و همچنین نسبت به خريداری و آموزش نرم افزارهای موجود حسابرسی نیز اقدام نمايد.
تکنیکها و ابزارهای کامپیوتری که در حسابرسی استفاده می شوند را می توان به ١١ گروه زير تقسیم نمود:
١ -کاربرگهای الکترونیکی
٢ -بازيابی و تحلیل اطلاعات
٣ -کشف تقلب و جعل اطلاعات
٤ -امنیت و کارايی شبکه
5 -امنیت تجارت الکترونیک و اينترنت
6-کنترل و نظارت مداوم
7 -گزارش گیری حسابرسی
8 -بانک اطلاعات سوابق حسابرسی
٩ -آموزش مبتنی بر کامپیوتر
10 -پیگیری زمانی حسابرسی
فن آوري اطلاعات در ایران در رابطه با بحث فناوری اطلاعات ، ابتدا بايد پیشرفت تکنولوژی در کشور های خارج را با پیشرفت در ايران مقايسه نمود.مراحل ساخت نرم افزار که از شناخت شروع می شود تا آموزش و استقرار، نیازمند کار گروهی است ، اما اين امر در ايران معنايی ندارد.بزرگترين مشکل در تولید سیستمهای نرم افزاری در ايران اين است که کار گروهی و تیمی به سختی نتیجه بخش خواهد بود. البته نمی توان اين امر را ناديده گرفت که کوشش های جسته و گريخته ای برای استفاده از فناوری صورت گرفته ولی اين پیشرفت ها هرگز چشمگیر نبوده است .حسابرسان با استفاده از امکانات عمومی کامپیوتری موجود، اعم از نرم افزاری و سخت افزاری ، فرصتهای خوبی برای مکانیزه کردن کار حسابرسی داشته اند ولی حتی در اين سطح ، نتايجی که عمومیت داشته باشد به دست نیامده است . اين موضوع هم در مورد کارهای پشتیبانی حسابرسی که در دفتر موسسه حسابرسی انجام می شود و هم در مورد کارهای عملیاتی حسابرسی که در محیط صاحبکار انجام می شود، صادق است . در نتیجه هنوز کارهای حسابرسی به طور عمده ، دستی و به روشهای قديمی انجام می شود. در حرفه حسابرسی مستقل در ايران ، خلاف محیط حسابداری شرکت ها که با نرم افزار عجین شده ، و کار حسابدار از روز اول با نرم افزار شروع می شود، پیشرفتی وجود نداشته است .نمیتوان پیشرفت را در حد استفاده از اکسل (Excel )يا اکسس (Access )فقط جهت تهیه برگ اوقات کار يا تهیه کاربرگهای اصلی و فرعی دانست .با وجود اين فرض نیز انگشت شمارموسسه هايی هستند که حتی درسطح پايین تر از شرکا، يعنی سرپرستان ارشد يا حسابرسان ارشد، نسل جوانی که از دانشگاه وارد حرفه شده اند و هم زمان در درس هايشان با مباحث کامپیوتری آشنا شده اند،به گونه ای منطق نرم افزاری در ذهنشان شکل گرفته و گرايش بیشتری به کاربرد اين نرم افزار ها دارند.البته اين امر که در حال حاضر برخی از موسسه ها نیز از نرم افزار ای سی ال (ACL )به صورت آزمايشی استفاده می کنند انکار ناپذير است ، اما آن نیز محدوديتهای خاص خود را به دنبال دارد.

بحث و نتيجه گيري

پژوهش حاضر، در راستای ارائه نگرشی جديد نسبت به ديد عمومی در خصوص استفاده از نرم افزار های کامپیوتری در حرفه حسابرسی پرداخته است .نتايج حاصل از بررسی های بعمل آمده بیانگر اين است که به طور کلی ،سه عامل “آشنايی سطوح مديريت با کامپیوتر”،” قوانین و مقررات اداره دارايی ” و “استاندارد های مصوب سازمان حسابرسی ” بیشترين تاثیر را برعدم استفاده از سیستم ها و نرم افزار های کامپیوتری در حرفه حسابرسی دارند.
پيشنهاد هاي کاربردي تحقيق
برای دست يابی به حسابرسی مکانیزه با فرايند های کامپیوتری بايد مراحل چند گانه ای طی شود که به شرح ذيل می باشد:
١ -در ابتدا بايد قوانین مالیاتی و سیستم های اطلاعاتی دارايی به اين سمت سوق پیدا کند.
2 -سازمان حسابرسی بايد به تدوين استاندارد های مرتبط با حسابداری و حسابرسی کامپیوتری اقدام نمايد.
٣ -کلیه سیستم های کامپیوتری مورد استفاده در شرکتها بايد به صورت واحد تصحیح شده و مطابق با استاندارد های مصوب در آيند.
٤ -انتقال از حسابرسی دستی به حسابرسی کامپیوتری بايد به صورت مرحله به مرحله باشد، چرا که اگر اين عمل به صورت کلی انجام شود با شکست مواجه خواهیم شد.
5 -در ابتدای فرآيند بايد تنها نگه داری و ذخیره سازی اطلاعات حسابرسی شده را به کامپیوتر واگذار نمود و تجزيه و تحلیل آن بايد بوسیله افراد صورت گیرد.
6 -به مرور و با مشخص شدن موانع ، بايد در خصوص نحوه تغییر به سیستم های تحلیل گر حسابرسی تصمیم گیری و مقدمات تغییر به آن را محیا نمود تا از حجم کار های حسابرسی کاسته شود.
7 -آموزش کارکنان استفاده کننده از ابزار سیستمی بايد فراهم و دوره های مورد نظر برگذار شود تا فرهنگ سازی مورد نیاز صورت گیرد.

منابع

انجمن حسابداران خبره انگلستان و ويلز،١٩٩٣،صفحه5
فرقاندوست حقیقی ،کامبیز،حسابرسی کامپیوتر ارتقای کیفیت يا ظاهر، ص ص ٣٩ تا ٤٢
طباطبائیان ، مريم و السادات ، تکنیک رايانه ای حسابرسی
مازاد،محمد،فنون رايانه ای حسابرسی ،حسابرس ١١ و ١٢
يعقوب نژاد،احمد و سعید نادری (1383)، فناوری اطالعات و حرفه ،حسابرس ١١،صفحه ١٤ تا ١١
آريا، ناصر، حسابرسی سیستم های کامپیوتری ، نشريه ٨٣ سازمان حسابرسی ) (1390)
آريا، ناصر، آشنايی باانجمن حسابرسان سیستمهای اطلاعاتی کامپیوتری (1391)

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

برای امنیت، از سرویس reCAPTCHA Google حریم خصوصی و شرایط استفاده استفاده کنید.

با این شرایط موافق هستید.

به بالای صفحه بردن